Mechanische switches: types, merken en wat ze in je vingers doen
Een mechanische switch is een schakelaartje van ongeveer anderhalve kubieke centimeter met een veer, een bewegende stem en een contact. Er zijn er drie hoofdsmaken — lineair, tactiel en klikkend — en daarnaast een paar technieken die het contact vervangen door licht of magnetisme. De rest is nuance: veerkracht, weglengte, geluid, materiaal en hoe glad de stem door de behuizing loopt.
Hoe een switch is opgebouwd
Van boven naar beneden: de stem (het gekleurde kruisje waar de keycap op klikt), de bovenbehuizing die de stem geleidt, de veer die de toets terugduwt, en de onderbehuizing met een koperen blaadje dat het contact maakt. Het kruisvormige stemontwerp van Cherry is de standaard geworden; daardoor passen keycaps van vrijwel elke fabrikant op vrijwel elke switch.
Het gevoel wordt bepaald door de vorm van de stem (wel of geen bult), de veer (hoe zwaar en hoe progressief), en de wrijving tussen stem en behuizing. Dat laatste is precies wat je verandert als je switches smeert.
De drie hoofdtypes
| Type | Kleurcode | Wat je voelt | Typisch voor |
|---|---|---|---|
| Lineair | Rood, zwart, geel, zilver | Gladde, gelijkmatige weg naar beneden | Gamen, rustig typen |
| Tactiel | Bruin, paars, wit | Voelbaar bultje op het activatiepunt | Typen, kantoor, programmeren |
| Klikkend | Blauw, groen | Bultje plus scherpe klik | Wie feedback wil en alleen zit |
De kleurconventie komt van Cherry en wordt door bijna iedereen overgenomen, met uitzonderingen: zwart en geel zijn zwaardere lineairs, zilver ("speed") activeert eerder. De directe vergelijking van de drie bekendste vind je in rode vs bruine vs blauwe switches.
Kracht, weg en activatiepunt
Drie getallen zeggen het meeste over hoe een switch aanvoelt.
- Bedieningskracht in cN of gram: hoe hard je moet drukken. Onder 45 gaat licht, 45–55 is normaal, boven 60 wordt zwaar. Lichte veren gaan sneller maar geven meer misslagen.
- Activatiepunt: hoe diep de toets moet zakken voor hij registreert. Standaard 2 mm; speedvarianten zitten rond 1,2 mm.
- Totale weg (travel): meestal 4 mm bij standaardswitches, ongeveer 3 mm bij low profile-switches.
Twee switches met dezelfde specificaties kunnen toch heel anders voelen. Materiaal telt: een bovenbehuizing van polycarbonaat klinkt helderder, nylon dempt, POM-stems glijden gladder. Daarom is zelf voelen nuttiger dan tabellen vergelijken.
Silent, optisch en magnetisch
Silent-switches hebben rubberen dempertjes in de stem die het geluid aan boven- en onderkant wegnemen. Ze voelen iets sponziger, maar zijn de stilste mechanische optie — zie stil toetsenbord.
Optische switches onderbreken een lichtstraaltje in plaats van metaal tegen metaal te drukken. Geen contactslijtage, geen debounce-vertraging en een hogere levensduurspecificatie. Uitgebreid behandeld in optische vs mechanische switches.
Hall-effect- of magnetische switches meten met een sensor hoe ver een magneetje in de stem is gezakt. Daardoor kun je zelf instellen bij welke diepte de toets activeert en kan het bord meteen resetten zodra je omhoog beweegt (rapid trigger). Zie Hall-effect toetsenbord.
Merken en wat ze kenmerkt
| Merk | Herkomst | Kenmerk |
|---|---|---|
| Cherry MX | Duitsland | De standaard; consistent, iets droger gevoel, brede beschikbaarheid |
| Gateron | China | Gladder dan Cherry in dezelfde kleur, scherpe prijs, veel varianten |
| Kailh | China | Box-serie met beschermde stem tegen stof en vocht; ook Choc low profile |
| Outemu | China | Vooral op budgetborden; werkt prima maar voelt krasseriger |
| TTC, Akko, Durock | China | Enthousiastenmerken met eigen recepten, vaak af fabriek gesmeerd |
| Razer, Logitech, SteelSeries | eigen ontwerp | Huisswitches in eigen borden, meestal niet los te koop |
3-pin, 5-pin en hot-swap
Onderop een switch zitten twee metalen contactpennen en één of drie plastic pinnen. Een 3-pin-switch heeft alleen de middelste geleidepin en past overal; een 5-pin-switch heeft twee extra plastic pootjes voor extra stabiliteit op een printplaat. Past een 5-pin niet, dan knip je de twee plastic pootjes eraf — dat mag en verandert niets aan de werking.
Op een hot-swap bord zitten sockets waar je switches met een tangetje in en uit drukt, zonder soldeerbout. Zet de switch altijd recht en controleer of de metalen pennen niet zijn omgebogen voor je hem indrukt; een kromme pin is de meestvoorkomende oorzaak van een toets die daarna niets doet. Zie ook toets werkt niet.
Losse switches en gereedschap
Switch tester met 9 tot 12 switches
Losse switches in een acrylhouder, zodat je lineair, tactiel en klikkend naast elkaar voelt voordat je een heel toetsenbord bestelt.
Gateron G Pro 3.0
Af fabriek gesmeerde switches in lineaire, tactiele en klikkende uitvoering, meestal per 45, 70 of 110 stuks. Merkbaar gladder dan een standaard budgetswitch.
Kailh Box-switches
De stem loopt in een vierkant kokertje dat vuil en spat buiten houdt. Box White is de meest gewilde klikkende switch; Box Brown is stevig tactiel.
Switch- en keycappuller
Een metalen lus voor keycaps en een tang voor switches. Nodig zodra je iets wilt wisselen of het bord grondig wilt schoonmaken.
Verder: mechanisch toetsenbord kopen, custom toetsenbord bouwen, keycaps kopen en toetsen herprogrammeren.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaan mechanische switches mee?
Fabrikanten specificeren 50 tot 100 miljoen aanslagen per switch, optische en magnetische varianten vaak meer. In de praktijk begeeft eerder een keycap, kabel of stabilisator het dan de switch zelf.
Kan ik verschillende switches in één toetsenbord mixen?
Ja, op een hot-swap bord kan dat probleemloos, zolang het dezelfde bouwvorm is (mechanisch bij mechanisch, optisch bij optisch). Veel mensen zetten zwaardere switches onder de duimen en pinken en lichtere onder de wijsvingers.
Passen optische switches in een gewoon hot-swap bord?
Nee. Optische switches hebben een andere pinindeling en vragen een printplaat met lichtsensoren. Mechanische en optische sockets zijn niet uitwisselbaar.
Wat betekent 5-pin en moet ik daarop letten?
Vijf pinnen betekent twee extra plastic geleidepootjes voor stabiliteit. Past de switch niet in jouw bord, dan knip je die twee pootjes af met een nageltang; de switch blijft gewoon werken.
Zijn duurdere switches het waard?
Boven een bepaald punt betaal je vooral voor gladheid en geluid, niet voor betrouwbaarheid. Een set voorgesmeerde middenklasse-switches geeft de grootste sprong; daarboven wordt het snel een kwestie van smaak.