Eén toets werkt niet: van schoonmaken tot switch vervangen
Als er precies één toets uitvalt terwijl de rest normaal werkt, is er zelden iets elektronisch stuk: er zit vuil of een kruimel tussen het contact. De snelste fix is de keycap eraf halen, de holte uitblazen en het contactvlak reinigen met wat isopropylalcohol op een wattenstaafje. Pas als dat niet helpt, ga je kijken naar de switch, de folie of het stuurprogramma.
Eerst: reageert de toets wel, maar komt er niets uit?
Test de toets in een toetsenbordtest. Licht hij daar wél op, dan is het bord in orde en zit het probleem in software: een herprogrammering, een gameprofiel of een macro-tool onderschept de toets. Kijk in dat geval bij toetsen herprogrammeren en in de software van je merk.
Licht hij niet op, ga dan verder met de hardware hieronder. Vallen meerdere toetsen in dezelfde rij of kolom uit, dan is het geen vuil maar de matrix of de kabel; zie het algemene stappenplan.
Keycap verwijderen
- Zet het toetsenbord uit of haal de stekker eruit.
- Mechanisch bord: gebruik een keycap-trekker (de draadvariant beschadigt niets) en trek recht omhoog. Duw nooit met een schroevendraaier tussen de toetsen; dat krast de behuizing.
- Membraanbord: wip de cap voorzichtig los aan één hoek. Hij zit op een klein pinnetje in de rubberen koepel.
- Laptop: wip de cap los aan de bovenrand met een plastic pinnetje en klap hem omhoog. Onder de cap zit een schaarmechaniek van twee dunne plastic beugeltjes; die breken makkelijk. Doe dit alleen als het echt nodig is.
- Grote toetsen (spatiebalk, Enter, Shift) hebben een metalen stabilisatorbeugel. Maak die los door de cap eerst recht omhoog te trekken en dan het beugeltje uit de clips te wippen.
Schoonmaken en contact herstellen
- Blaas de holte uit met perslucht, schuin en in korte stoten, zodat het vuil eruit komt in plaats van dieper te gaan.
- Veeg de zichtbare delen af met een wattenstaafje met isopropylalcohol (70 procent of hoger). Dat verdampt volledig en laat geen residu achter.
- Membraanbord: is er vocht in geweest, dan zit er vaak een dun laagje suiker of kalk op de folie. Zie toetsenbord nat geworden; opendraaien en de folie met alcohol schoonmaken is de enige echte oplossing.
- Zet de cap terug: recht boven de stam plaatsen en met de duim aandrukken tot je een klik voelt. Het hele bord in één keer aanpakken doe je met deze schoonmaakgids.
Mechanisch bord: switch testen en vervangen
- Trek de keycap eraf en druk de blote switch een paar keer in. Voelt hij korrelig of blijft hij hangen, dan zit er vuil in de behuizing.
- Ruil de verdachte switch om met een switch die je zelden gebruikt, bijvoorbeeld Scroll Lock of de rechter Ctrl. Verhuist het probleem mee, dan is de switch stuk; blijft het op dezelfde plek, dan zit het in het bord (soldeer of pcb).
- Heeft je bord hot-swap-voetjes, dan trek je de switch er met een switch-trekker recht uit en klik je een nieuwe erin. Let op dat de pinnetjes recht staan, anders buigen ze om.
- Is het bord gesoldeerd, dan moet de switch eruit gesoldeerd worden. Dat kan, maar weeg het af tegen de waarde van het bord.
- Een schrapende of piepende toets is meestal geen defect maar droge smering; zie switches smeren en de uitleg over switchtypen.
Nieuwe keycaps nodig omdat er eentje gebroken is? Let op de steel (Cherry MX-kruis of anders) en op de rijhoogte; meer daarover in keycaps kopen. Bekijk keycap- en switchtrekkers op Amazon.nl
Laptop: één toets doet het niet
Zit de cap los of ontbreekt hij, dan is meestal alleen het schaarmechaniek uit zijn clips. Klik eerst het mechaniek plat op de bodemplaat, leg dan de cap erop en druk hem in de hoeken aan. Zit alles vast maar registreert de toets niets, dan is de folie eronder beschadigd; die is niet los te repareren. Losse toetsen zijn per model soms te bestellen, anders vervang je het hele bord, zie laptop-toetsenbord vervangen en laptop-toetsenbord werkt niet.
Tijdelijke noodoplossing
Kun je even niet zonder die ene toets, wijs hem dan tijdelijk toe aan een andere. In Windows doe je dat met Microsoft PowerToys (Keyboard Manager), op de Mac met de instellingen voor speciale toetsen of met Karabiner-Elements. Voor losse tekens is het schermtoetsenbord een prima overbrugging.
Wanneer is het bord echt kapot
Vervangen is de verstandigste keuze als er vloeistof in is geweest en meerdere toetsen wegvallen, als de folie van een membraanbord is aangetast, of als een gesoldeerde switch defect is op een bord uit de budgetklasse. Bij een mechanisch bord met hot-swap-voetjes is een enkele defecte switch juist een klusje van een minuut en is vervangen zonde. Twijfel je nog of het aan het bord ligt, sluit het dan even aan op een andere computer.
Veelgestelde vragen
Mijn spatiebalk werkt maar aan één kant. Wat is er aan de hand?
Meestal is de stabilisatorbeugel losgeschoten of zit er vuil onder. Haal de cap eraf, klik de beugel goed vast en maak de holte schoon.
Kan ik één toets van mijn mechanische toetsenbord los vervangen?
Ja, als het bord hot-swap ondersteunt: switch eruit trekken en een nieuwe erin klikken. Bij gesoldeerde borden moet de oude switch eerst worden losgesoldeerd.
Helpt het om het toetsenbord in de vaatwasser te doen?
Doe dat niet. Er blijft altijd water achter in de folie en de elektronica, en de kans op corrosie is groot. Reinig gericht met alcohol en een borsteltje.
Waarom werkt een toets wel in het testprogramma maar niet in mijn game?
Dan onderschept software de toets: een gameprofiel, een macro-app of een ingestelde herprogrammering. Controleer de merksoftware en eventuele achtergrondtools.