Turks toetsenbord online: de Q-indeling met ı, İ, ş en ğ
Hieronder staat de Turkse Q-indeling, het bord dat in Turkije het meest verkocht wordt. Klik op de toetsen of typ mee met je eigen toetsenbord en kopieer de tekst met de knop erboven. Let vooral op de I-toets: die geeft de puntloze ı, terwijl de i met punt rechts van de L zit. Dat is de grootste valkuil bij Turks typen.
Waar zitten de Turkse tekens?
| Teken | Op de Turkse Q-indeling | Op QWERTY (Windows) | Op Mac (US/NL) |
|---|---|---|---|
| ı (puntloze i) | De I-toets, tussen U en O | Word: 0131 dan Alt+X | Via Emoji en symbolen |
| I (hoofdletter, puntloos) | Shift + de I-toets | Gewoon Shift+i | Gewoon ⇧+i |
| i (met punt) | Toets rechts van de L, naast de ş | Gewoon i | Gewoon i |
| İ (hoofdletter met punt) | Shift + die toets rechts van de L | Word: 0130 dan Alt+X | Via Emoji en symbolen |
| ş / Ş | Toets rechts van de L, eerste | Word: 015F dan Alt+X | Via Emoji en symbolen |
| ğ / Ğ | Rechts van de P, eerste | Word: 011F dan Alt+X | Via Emoji en symbolen |
| ü / Ü | Rechts van de P, tweede | " dan u (US-International) | ⌥+u, dan u |
| ö / Ö | Onderste rij, na de M | " dan o (US-International) | ⌥+u, dan o |
| ç / Ç | Onderste rij, naast de ö | AltGr+, (US-International) | ⌥+c |
| â, î, û (dakje) | Shift+3 als dode toets, dan de klinker | Shift+6 dan de klinker | ⌥+i, dan de klinker |
| ₺ (Turkse lira) | Op nieuwe borden via AltGr+T | Word: 20BA dan Alt+X | Via Emoji en symbolen |
Waarom de i-kwestie zoveel misgaat
Het Turks kent vier i-letters: ı, I, i en İ. De puntloze ı en de I horen bij elkaar, de i en de İ horen bij elkaar. Zet je een Turkse tekst met de verkeerde variant op, dan verandert de betekenis: sık is "vaak", sik is een grof woord. Ook software struikelt erover — een Turkse computer die "I" naar kleine letter omzet, maakt daar ı van, niet i. Dat staat in programmeurskringen bekend als het Turkse i-probleem en is een klassieke bron van bugs bij inlognamen.
De Q-indeling en de F-indeling
Turkije heeft twee officiële indelingen. De Q-indeling die je hierboven ziet, volgt QWERTY en houdt de letters op hun bekende plaats; de zes eigen letters kregen de randposities. De F-indeling uit 1955 is een compleet eigen ontwerp, ontworpen op de letterfrequentie van het Turks, waarbij de klinkers onder de linkerhand liggen. De F-indeling is aantoonbaar efficiënter en wordt gebruikt door beroepstypisten, maar de Q-indeling won de markt omdat computers en spellen ermee kwamen. In Windows en macOS heten ze "Turks Q" en "Turks F".
Vergelijkbare afwegingen tussen efficiëntie en gewenning zie je bij Dvorak en Colemak. De opbouw van een standaardindeling staat in toetsenbordindeling.
Turks typen zonder virtueel toetsenbord
- Windows: Instellingen › Tijd en taal › Taal en regio › Taal toevoegen › Türkçe. Kies bij Taalopties de indeling "Turks Q" (of "Turks F" als je die kent).
- Wissel tussen indelingen met Win + Spatie. Typt je bord daarna ineens rare tekens, dan staat de verkeerde indeling actief — zie toetsenbord typt verkeerde tekens.
- macOS: Systeeminstellingen › Toetsenbord › Tekstinvoer › Invoerbronnen › + › Turks › "Turks – Q" of "Turks – F". Wisselen met ⌃ + Spatie.
- Op iPhone, iPad en Android voeg je Turks toe bij de toetsenbordinstellingen; het schermtoetsenbord past zich meteen aan en de autocorrectie kent de i-varianten. Zie toetsenbord op je telefoon.
- Typ je zelden Turks, laat het toevoegen dan zitten: kopieer hierboven, of gebruik Alt-codes voor de losse letters die je nodig hebt.
Andere talen
Duits · Grieks · Arabisch · Hongaars · alle talen
Veelgestelde vragen
Hoe typ ik de puntloze ı op een Nederlands toetsenbord?
Er is geen sneltoets op de Nederlandse indeling. In Word en Outlook typ je 0131 gevolgd door Alt + X; elders kopieer je de letter hierboven of gebruik je de tekenkiezer.
Wat is het verschil tussen Turks Q en Turks F?
Q volgt de QWERTY-volgorde en is de facto standaard. F heeft een eigen letterverdeling die op de Turkse taal is geoptimaliseerd; die typt sneller, maar je moet hem opnieuw leren.
Waarom wordt mijn hoofdletter I in het Turks een ı?
Omdat de kleine letter van I in het Turks de puntloze ı is. Staat je systeemtaal op Turks, dan volgt de automatische hoofdletterconversie die regel — ook in bestandsnamen en e-mailadressen.
Zit het lira-teken ₺ op elk Turks toetsenbord?
Nee. Het teken is pas in 2012 ingevoerd; oudere borden en oudere lettertypen kennen het niet. Op recente Windows- en macOS-versies werkt AltGr + T op de Turkse indeling.