Dode toetsen: waarom je apostrof niet meteen verschijnt
Een dode toets zet zelf niets op je scherm. Hij onthoudt een accent en wacht op de volgende toets. Druk je daarna op een klinker, dan krijg je die klinker mét accent; druk je op de spatiebalk, dan krijg je het accentteken los. Op de Nederlandse standaardindeling US-International zijn vijf toetsen dood, en dat is precies de reden waarom je aanhalingsteken soms achterblijft.
Welke toetsen zijn dood op US-International?
Deze vijf, en geen andere:
| Dode toets | Waar | Accent | Voorbeelden |
|---|---|---|---|
| ' | Rechts van de ; | accent aigu ´ en cedille | é á í ó ú ý ç |
| " | Shift + ' | trema ¨ | ë ï ö ü ä ÿ |
| ` | Links van de 1 | accent grave ` | è à ì ò ù |
| ~ | Shift + ` | tilde ~ | ñ ã õ |
| ^ | Shift + 6 | circonflexe ^ | ê â î ô û |
Hoofdletters werken identiek: eerst de dode toets, dan Shift + de letter. Dus ' gevolgd door Shift + E geeft É. Zie ook hoofdletters met accent.
Hoe je het losse teken krijgt
- Druk op de dode toets, bijvoorbeeld '. Er gebeurt niets zichtbaars.
- Druk op de spatiebalk. Nu verschijnt de apostrof, zonder extra spatie erachter.
- Wil je er twee achter elkaar (bijvoorbeeld
''), druk dan twee keer op de toets: de tweede aanslag "verzilvert" de eerste. - Typ je de dode toets gevolgd door een letter die het accent niet kent, dan komen gewoon beide tekens tevoorschijn: ' + t geeft 't, precies wat je in het Nederlands wilt.
Waar dode toetsen wél irritant zijn
- Programmeren. In talen als JavaScript, Python en Bash typ je constant
',"en backticks, vaak direct gevolgd door een letter die toevallig een accent kent. Dan krijg je één samengesteld teken in plaats van twee. - Terminals en SSH. Sommige terminalprogramma's geven de dode toets pas door na de volgende aanslag, wat de invoer schokkerig maakt.
- Wachtwoorden. Typ je een apostrof in een wachtwoordveld, dan zie je alleen bolletjes en merk je niet dat er iets misging.
- Games. Een chatvenster dat op een dode toets wacht, slikt soms de eerstvolgende toetsaanslag.
Dode toetsen uitzetten
Er is helaas geen schakelaartje "dode toetsen uit". Wat wél werkt, per systeem:
| Systeem | Oplossing |
|---|---|
| Windows | Voeg naast US-International de indeling Engels (Verenigde Staten) toe en wissel met Win + Spatie. Die heeft geen dode toetsen, maar ook geen € op AltGr. |
| Windows (permanent) | Bouw met de gratis Microsoft Keyboard Layout Creator een eigen indeling: laad US-International, maak de vijf toetsen "normaal" en installeer je variant. |
| macOS | Wissel van U.S. International – PC naar ABC of U.S.. Daar maak je accenten met ⌥ + e, ⌥ + u enzovoort, of door een letter ingedrukt te houden. |
| Linux | Kies de variant Engels (VS, alternatief internationaal): de accenten zitten daar achter AltGr en de leestekens zijn weer gewoon leestekens. Vanaf de terminal: setxkbmap us -variant altgr-intl. |
| ChromeOS | Instellingen › Toetsenbord en invoer › Invoermethoden › voeg US toe naast US International. |
De stappen om een indeling toe te voegen of te verwijderen staan uitgeschreven op toetsenbordindeling wijzigen. Wil je alleen de taal van je invoer aanpassen en niet de indeling, kijk dan op toetsenbordtaal veranderen.
Dode toetsen op andere indelingen
Ze zijn geen uitvinding van US-International; bijna elke Europese indeling gebruikt ze.
- AZERTY en het Belgische bord hebben een dode ^ rechts van de P, die met Shift het trema geeft.
- QWERTZ heeft de dode ´ / ` rechts van de ß en een dode ^ linksboven.
- Op Franse, Spaanse en Portugese indelingen zitten de accenttoetsen weer op andere plekken; de logica blijft hetzelfde.
Het complete plaatje van indelingen staat op toetsenbordindeling. Wie liever de accenten met codes typt, vindt de alternatieven op accenten typen en Alt-codes.
Veelgestelde vragen
Waarom verschijnt mijn aanhalingsteken pas als ik daarna een spatie typ?
Omdat ' en " op US-International dode toetsen zijn. Ze wachten op de volgende aanslag om te bepalen of ze een accent moeten plaatsen. De spatiebalk levert het losse teken.
Hoe typ ik é op een Nederlands toetsenbord?
' gevolgd door e. Voor É: ' gevolgd door Shift + E. Op Mac met de ABC-indeling: ⌥ + e gevolgd door e.
Kan ik dode toetsen uitschakelen in Windows?
Niet met een instelling. Wissel naar de gewone indeling Engels (VS), of maak met de Microsoft Keyboard Layout Creator een eigen variant van US-International zonder dode toetsen.
Welke toetsen zijn dood op US-International?
Precies vijf: de apostrof, het dubbele aanhalingsteken, de backtick, de tilde en het dakje. Alle andere toetsen typen direct.
Waarom krijg ik ineens ë als ik " en dan e typ in een wachtwoord?
Dat is de dode toets aan het werk. Druk na het aanhalingsteken eerst op de spatiebalk, dan pas op de e.