Bestaat er nog een Nederlands toetsenbord?

Bijgewerkt augustus 2026 · Leestijd 6 minuten

Als hardware: nee. In vrijwel elke Nederlandse winkel koop je een Amerikaans QWERTY-bord, waarop Windows en macOS de indeling US-International zetten. Als software: ja, er bestaat nog altijd een indeling die "Nederlands (Nederland)" heet en die je in Windows kunt kiezen. Alleen gebruikt bijna niemand hem, en de toetsen op je bord kloppen er niet mee.

Wat was het Nederlandse toetsenbord?

De Nederlandse indeling stamt uit het schrijfmachinetijdperk. Het is een QWERTY-variant, dus de letters staan waar je ze verwacht, maar de cijferrij en de leestekens wijken flink af van de Amerikaanse. Shift + 2 gaf geen apenstaartje maar een aanhalingsteken; het apenstaartje had zijn eigen plek aan de rechterkant van het bord, in de buurt van de L. Ook stonden er tekens op die typisten nodig hadden en programmeurs nooit gebruiken, terwijl haakjes en accolades juist lastig te bereiken waren.

Op ISO-borden zat bovendien een extra toets naast de linker Shift en een hoge Enter — de Europese vorm die je nog steeds op Duitse en Belgische borden ziet. Zie ANSI vs ISO voor het verschil met het Amerikaanse model.

Waarom is hij verdwenen?

Drie redenen, alle drie praktisch:

• Geen eigen industrie. Nederland maakte geen pc-toetsenborden. De hardware kwam uit de VS en Azië en had daar de ANSI-vorm. Een eigen opdruk laten produceren voor zeventien miljoen mensen loonde niet.
• Het Nederlands heeft geen eigen letters. Anders dan het Duits (ß, umlauts), het Deens (æ, ø, å) of het Spaans (ñ) redt het Nederlands zich met het Engelse alfabet. Alleen accenten in leenwoorden en namen — café, coördinatie, één — vragen om iets extra's, en dat lost US-International op met dode toetsen.
• Engels op het werk. Programmeertalen, sneltoetsen en documentatie gaan uit van de Amerikaanse posities van {, [, / en \. Een afwijkende nationale indeling werkt daar tegen je.

In België pakte het anders uit: daar was de band met het Franse AZERTY zo sterk dat het Belgische toetsenbord gewoon bleef bestaan, tot vandaag.

Nederlands versus US-International

Wat je in de winkel wél tegenkomt

"Nederlandse lay-out", "NL-layout" of "Nederlands toetsenbord" in een productomschrijving betekent bijna altijd: QWERTY US-International, meestal met de euro-opdruk op de 5 en soms met de ISO-vorm. Dat is precies wat je wilt. Wees alert op twee dingen:

• Een Duits of Frans bord in een Nederlandse webshop. Controleer of de bovenste letterrij QWERTY is en niet QWERTZ of AZERTY.
• Een puur Amerikaans bord zonder AltGr. Op een ANSI-bord is de rechter Alt gewoon AltGr zodra de software op US-International staat, dus dat is geen probleem. Zie de AltGr-toets.

Wil je toch dat de opdruk klopt met een afwijkende indeling, dan zijn toetsenbordstickers de goedkoopste route.

De Nederlandse indeling toch proberen

1. Open Instellingen › Tijd en taal › Taal en regio.
2. Klik bij Nederlands op de drie puntjes en kies Taalopties.
3. Kies Toetsenbord toevoegen en selecteer Nederlands in plaats van Verenigde Staten - Internationaal.
4. Wissel met Win + Spatie en test in een leeg document waar de tekens landen.
5. Bevalt het niet: verwijder de indeling weer via dezelfde lijst, anders wissel je er per ongeluk naartoe.

Op macOS staat de Nederlandse indeling onder Systeeminstellingen › Toetsenbord › Invoerbronnen. Ook daar geldt: het is een curiositeit, geen aanrader.

Wat gebruik je dan het beste?

Voor Nederland is US-International de standaard en de veiligste keuze: alle accenten binnen bereik, alle sneltoetsen op hun internationale plek, en elke handleiding klopt. Wie liever helemaal geen dode toetsen heeft, zet er de gewone Amerikaanse indeling naast. En wie het echt anders wil doen, kijkt naar Colemak of Dvorak — maar dat is een ander soort project. Het volledige overzicht staat op toetsenbordindeling.

Veelgestelde vragen