Trema typen op je toetsenbord (ë, ï, ü, ö, ä)
ë
Op Windows met de indeling US-International typ je een trema in twee stappen: druk op Shift + ' (het dubbele aanhalingsteken) en daarna op de klinker. Zo wordt " + e een ë en " + i een ï. Op een Mac houd je ⌥ Option + u in en typ je daarna de klinker.
Technisch is er geen verschil tussen het Nederlandse trema en de Duitse umlaut: het zijn dezelfde tekens met dezelfde codes. Alleen de functie verschilt — daarover onderaan meer.
Windows: dode toets en AltGr
- Druk op Shift + '. Er verschijnt nog niets — dat hoort zo.
- Druk op de klinker: a e i o u y.
- Voor een hoofdletter houd je bij stap 2 Shift ingedrukt: " + Shift + e geeft Ë.
Drie klinkers hebben op US-International een directe AltGr-combinatie:
- AltGr + q = ä (met Shift: Ä)
- AltGr + p = ö (met Shift: Ö)
- AltGr + y = ü (met Shift: Ü)
Voor ë en ï bestaat er geen AltGr-combinatie; die typ je met de dode toets of met een Alt-code. Meer over deze indeling: US-International toetsenbord.
Alle klinkers met trema en hun Alt-code
| Teken | Alt-code | Windows dode toets | Mac | Kopieer |
|---|---|---|---|---|
| ä | Alt+0228 | " dan a | ⌥+u dan a | |
| ë | Alt+0235 | " dan e | ⌥+u dan e | |
| ï | Alt+0239 | " dan i | ⌥+u dan i | |
| ö | Alt+0246 | " dan o | ⌥+u dan o | |
| ü | Alt+0252 | " dan u | ⌥+u dan u | |
| ÿ | Alt+0255 | " dan y | ⌥+u dan y | |
| Ä | Alt+0196 | " dan Shift+a | ⌥+u dan Shift+a | |
| Ë | Alt+0203 | " dan Shift+e | ⌥+u dan Shift+e | |
| Ï | Alt+0207 | " dan Shift+i | ⌥+u dan Shift+i | |
| Ö | Alt+0214 | " dan Shift+o | ⌥+u dan Shift+o | |
| Ü | Alt+0220 | " dan Shift+u | ⌥+u dan Shift+u | |
| Ÿ | Alt+0159 | " dan Shift+y | ⌥+u dan Shift+y |
Alt-codes typ je met Alt ingedrukt en de cijfers op het numerieke deel, met Num Lock aan. De voorloopnul hoort erbij; zie Alt-codes.
Mac
⌥ Option + u, loslaten, dan de klinker. De u staat hier voor "umlaut" en werkt op alle Mac-indelingen. Nog sneller gaat het door de lettertoets ingedrukt te houden: er verschijnt een menuutje met alle accentvarianten waaruit je met een cijfer of de pijltjes kiest. Meer sneltoetsen: speciale tekens op Mac.
AZERTY, QWERTZ en laptop
| Indeling | Trema typen |
|---|---|
| Belgisch en Frans AZERTY | Shift + ˆ (dode toets ¨), dan de klinker |
| Duits en Zwitsers QWERTZ | ä, ö en ü hebben eigen toetsen rechts van de L en P; voor ë en ï de dode toets ¨ |
| Nederlands QWERTY (US-Int.) | Shift + ', dan de klinker |
Op een laptop zonder numeriek deel zijn dode toetsen de beste route, want die hebben geen numpad nodig. Alternatieven staan bij speciale tekens op een laptop; de indelingen zelf worden uitgelegd bij AZERTY toetsenbord en QWERTZ toetsenbord.
iPad, iPhone en Android
Houd de klinker ingedrukt tot het rijtje varianten verschijnt en sleep naar het teken met de twee puntjes. Dat werkt voor a, e, i, o, u en y. Met een extern toetsenbord op iPad gebruik je de Mac-methode. Zie tekens typen op iPad en tekens typen op Android.
Word en Linux
- Word: Ctrl + Shift + :, daarna de klinker. Of typ de Unicode (00EB voor ë) en druk op Alt + X.
- Linux: Compose, ", dan de klinker. Zonder composetoets: Ctrl + Shift + u, de hexcode, Enter. Zie tekens typen op Linux en Unicode invoeren.
Trema of umlaut — wanneer gebruik je welk?
Een trema geeft in het Nederlands aan dat een klinker bij een nieuwe lettergreep hoort: coördinatie, ruïne, geïnteresseerd, tweeëntwintig, zeeën. Zonder trema zou je "oö" als één klank lezen. Bij samenstellingen gebruik je geen trema maar een streepje: zee-eend, na-apen, auto-ongeluk.
Een umlaut is Duits en verandert de klank van de klinker zelf: Bücher, schön, Männer. De tekens zijn identiek, dus je hoeft niets anders te typen. Meer daarover bij Duitse tekens typen.
Verwante pagina's
Alle tekens · Alt-codes · Accenten typen · Hoofdletters met accent · Scandinavische letters
Veelgestelde vragen
Hoe typ ik ë op een Nederlands toetsenbord?
Druk op Shift + ' en daarna op e. Of gebruik Alt + 0235 op het numerieke deel.
Wat is het verschil tussen een trema en een umlaut?
Geen enkel verschil in het teken of de code — alleen in de functie. Een trema splitst klinkers in het Nederlands, een umlaut verandert de klank in het Duits.
Hoe typ ik een hoofdletter met trema, zoals Ë?
Typ eerst de dode toets " en daarna Shift + de letter. Of gebruik Alt + 0203.
Waarom verschijnt mijn aanhalingsteken niet meteen?
De " is op US-International een dode toets. Druk erna op de spatiebalk als je alleen het leesteken wilt.
Hoe zet ik een trema op mijn iPhone?
Houd de klinker ingedrukt en kies de variant met twee puntjes uit het menu dat verschijnt.