Oekraïens toetsenbord online met і, ї, є en ґ
Typ hieronder Oekraïens Cyrillisch: klik op de toetsen of gebruik je eigen bord, en kopieer je tekst met de knop erboven. De indeling is de Oekraïense variant van ЙЦУКЕН. Ze lijkt sterk op de Russische, maar vier letters zijn anders — en juist die vier zorgen ervoor dat een Russisch toetsenbord geen correcte Oekraïense tekst kan produceren.
De vier letters die het Russisch niet heeft
| Letter | Naam / klank | Toets op de Oekraïense indeling | Transliteratie |
|---|---|---|---|
| І і | i als in "pier"; vervangt de Russische и op deze plek | S | i |
| Ї ї | ji | ] (rechts van de х) | ji / ï |
| Є є | je | ' (rechts van de ж) | je / ie |
| Ґ ґ | harde g als in "goal" | \, uiterst rechts op de letterrij | g |
Let op het paar г en ґ: de gewone г klinkt in het Oekraïens als een zachte h (in гарний, mooi), terwijl ґ de harde g is die in het Russisch met г geschreven wordt. De ґ was tussen 1933 en 1990 officieel afgeschaft en komt daardoor in oudere teksten en oudere lettertypen niet voor.
Andersom mist de Oekraïense indeling vier letters die het Russisch wél heeft: ы, э, ъ en ё. Wie beide talen schrijft, voegt dus twee aparte indelingen toe en wisselt met een sneltoets. Het Russische toetsenbord staat op een eigen pagina.
Het hele alfabet en de toetsposities
| Letter | Klank | Toets | Transliteratie |
|---|---|---|---|
| А а | a | F | a |
| Б б | b | , | b |
| В в | v/w | D | v |
| Г г | zachte h | U | h |
| Д д | d | L | d |
| Е е | e als in "bed" | T | e |
| Ж ж | zj | ; | zj / ž |
| З з | z | P | z |
| И и | doffe i | B | y |
| Й й | korte i, als j in "jaar" | Q | j |
| К к | k | R | k |
| Л л | l | K | l |
| М м | m | V | m |
| Н н | n | Y | n |
| О о | o | J | o |
| П п | p | G | p |
| Р р | rollende r | H | r |
| С с | s | C | s |
| Т т | t | N | t |
| У у | oe | E | oe / u |
| Ф ф | f | A | f |
| Х х | ch als in "acht" | [ | ch / kh |
| Ц ц | ts | W | ts / c |
| Ч ч | tsj | X | tsj / č |
| Ш ш | sj | I | sj / š |
| Щ щ | sjtsj | O | sjtsj / šč |
| Ь ь | zacht teken, geen klank | M | ' |
| Ю ю | joe | . | joe / ju |
| Я я | ja | Z | ja |
Leestekens, cijfers en typografie
Cijfers typ je zonder Shift. Met Shift krijg je andere tekens dan op QWERTY: het nummerteken № op de 3, een puntkomma op de 4, een dubbele punt op de 6 en het vraagteken op de 7. De punt zit zonder Shift op de toets uiterst rechts van de onderste rij, de komma met Shift op dezelfde toets.
Oekraïense boeken en kranten gebruiken de guillemets «…» als aanhalingstekens en de lange gedachtestreep voor dialoog. Beide staan niet op de indeling; zie aanhalingstekens typen en gedachtestreepje typen. Voor losse tekens werkt Unicode invoeren.
Oekraïens typen zonder virtueel toetsenbord
- Windows: Instellingen › Tijd en taal › Taal en regio › Taal toevoegen › Українська. Kies bij Taalopties de indeling "Oekraïens (verbeterd)": die bevat de ґ en de apostrof, de oudere variant niet.
- Wissel met Win + Spatie en controleer het taalkortteken rechtsonder in de taakbalk.
- macOS: Systeeminstellingen › Toetsenbord › Tekstinvoer › Invoerbronnen › Wijzig › + › Oekraïens. Kom je van Windows, kies dan de PC-variant, die de toetsposities één op één overneemt.
- Er bestaan ook fonetische indelingen waarbij A de а geeft en S de с: handig voor incidenteel gebruik, maar je leert er de standaardindeling niet mee. Op Windows voeg je die toe als losse indeling, op macOS als indelingsbestand.
- Plak toetsenbordstickers op je keycaps als je vaak wisselt, of leer de posities uit de tabel hierboven.
Andere talen
Russisch · Pools · Grieks · Tsjechisch · alle talen
Veelgestelde vragen
Kan ik met een Russisch toetsenbord Oekraïens typen?
Niet volledig. De letters і, ї, є en ґ ontbreken op de Russische indeling. Voeg de Oekraïense indeling toe, of kopieer de ontbrekende letters hierboven.
Wat is het verschil tussen г en ґ?
De г klinkt als een zachte h, de ґ als de harde g in "goal". De ґ komt in relatief weinig woorden voor, maar is wel nodig voor correcte spelling — bijvoorbeeld in ґанок (veranda).
Hoe typ ik de Oekraïense apostrof?
Op de verbeterde indeling staat hij op de toets links van de 1. Gebruik geen accent grave of accent aigu: dat zijn andere tekens, en spellingcontrole markeert ze als fout.
Waarom staat и op een andere plek dan in het Russisch?
Dat is niet zo: и staat op beide indelingen op de B. Wat verschilt, is de klank — in het Oekraïens is и een doffe klank, en de heldere i wordt met і op de S geschreven, waar het Russisch ы heeft.